RECENZJE WYDAWNICZE - Zarządzanie kadrą ekspatriantów w filiach przedsiębiorstw międzynarodowych w Polsce

Książka: Sylwia Przytuła "Zarządzanie kadrą ekspatriantów w filiach przedsiębiorstw międzynarodowych w Polsce." 2014

Różnorodność rynków pod względem rozwoju gospodarczego, technologicznego oraz odmienność otoczenia społeczno-kulturowego, przyczyniły się do wzrostu zapotrzebowania na kadrę menedżerską, która sprostałaby wymaganiom tak złożonych uwarunkowań rozwoju i funkcjonowania firm międzynarodowych. Podkreśla się tu kluczowe znaczenie ekspatriantów, czyli wysoko wykwalifikowanych specjalistów lub menedżerów korporacji międzynarodowych, wysyłanych do zagranicznych  jednostek tych podmiotów. 

  Coraz liczniejsze badania i publikacje poświęcone problematyce ekspatriacji ukazują, jak specyficzne działania i instrumenty funkcji personalnej powinny być dobierane, by kształtować tych pracowników międzynarodowych. Chodzi tu o pozyskiwanie odpowiednich kandydatów na misje zagraniczne, ich przygotowanie, rozwój, wynagradzanie, ocenianie. Istotnym obszarem problemowym w praktyce zarządzania, okazuje się także repatriacja, retencja tej kadry oraz wykorzystanie ich wiedzy i doświadczeń zagranicznych przez jednostki macierzyste.

W książce zaprezentowano rezultaty trzech projektów badawczych. Pierwszy z nich został przeprowadzony w latach 2011-2014 na populacji 213 menedżerów-ekspatriantów pracujących w filiach przedsiębiorstw międzynarodowych  w Polsce. Celem kolejnego projektu było poszerzenie optyki, dotyczącej kadry menedżerów ekspatriantów pracujących w Polsce, wynikającej z opinii lokalnych menedżerów. Badaniem objęto grupę 31 polskich menedżerów, którzy mieli kontakt bezpośredni z ekspatriantem w filii zagranicznej korporacji w Polsce i mogli ocenić tę wzajemną współpracę. Ponadto, książkę tę wzbogacono o pięć autoryzowanych opinii ekspertów, zajmujących się kwestiami ekspatriacji, także na polskim rynku. Ekspertami były osoby z międzynarodowym doświadczeniem menedżerskim, pracujący w firmach konsultingowych i przygotowujący polską kadrę menedżerską do pracy za granicą.

Najistotniejsze rezultaty otrzymane w badaniach autorki mówią o tym, że:

• misje zagraniczne w Polsce realizują ekspaci w wieku 30-49 lat, pochodzący z krajów Europy Zachodniej, dla których kontrakt w Polsce ma charakter średnio (1-3 lat) i długotrwały (3-5 lat), i jest on przynajmniej ich drugą relokacją;

• we wszystkich obszarach zarządzania tą kadrą, zauważalna jest przewaga rozwiązań i metod wypracowanych przez centralę korporacji, w szczególności w obszarze doboru, rozwoju i doskonalenia oraz oceniania tej kadry, 

• celem organizacyjnym  misji zagranicznych, była kontrola i koordynacja procesów zarządzania w polskiej filii, zapewnienie transferu wiedzy oraz utrzymanie jednolitości praktyk zarządzania;

• największymi problemami ekspatów pracujących w polskich filiach, były kwestie komunikowania się i biurokracji, a także różnice kulturowe, które utrudniały wzajemną współpracę z polską kadrą.

Publikacja ta jest przeznaczona dla praktyków zarządzania, w szczególności dla pracowników korporacji międzynarodowych. Praca w firmach zagranicznych wymaga bowiem nie tylko biegłości językowej, ale także znajomości zasad biznesu międzynarodowego i specyfiki metod zarządzania w poszczególnych krajach. Wiedza o odmiennościach kulturowych pozwala na przewidywanie określonych zachowań i postaw osób reprezentujących różne narodowości, sprzyja też budowaniu pozytywnych relacji interpersonalnych.

 Chciałabym polecić Wam swoją kolejną książkę poświęconą problematyce międzynarodowej kadry kierowniczej pt. „Zarządzanie kadrą ekspatriantów w filiach przedsiębiorstw międzynarodowych w Polsce”, CeDeWu, Warszawa, 2014. Przedstawiłam w niej wyniki badań nad kadrą 213 menedżerów-ekspatriantów pracujących w Polsce. Były to długotrwałe badania (2011-2014), ale i kwestii do zbadania było wiele np. jak wyglądał proces selekcji na misje do Polski, jakie były motywy indywidualne i organizacyjne podjęcia pracy w polskich jednostkach, czas i sposób przygotowania kulturowego, formy szkoleń międzykulturowych. Ponadto w ankiecie pytałam też o problemy, z którymi najczęściej spotykają się obcokrajowcy oddelegowani do Polski. Grupę badanych w większości stanowili menedżerowie z Europy Zachodniej, ale także Amerykanie i Azjaci. 
Dopełnieniem obrazu ekspatriacji w Polsce były badania równocześnie prowadzone nad polskimi menedżerami, którzy mają bezpośredni kontakt z ekspatą w organizacji. Oceniali oni ekspatów z własnego punktu widzenia, co wzbogaciło znacząco wiedzę na temat menedżerów-obcokrajowców. Serdecznie polecam tę książkę, która jest jedyną taką publikacją w Polsce zawierającą tak bogaty materiał badawczy. Zachęcam też do zapoznania się z innymi moimi książkami: Międzynarodowa kadra menedżerska, Wrocław, 2011; Ekspatrianci w Polsce. Silne czy słabe ogniwo w zarządzaniu polskimi filiami? Texterbooks (ebook), 2014. 

Sylwia Przytuła
Moje dane kontaktowe: s_przytula@wp.pl

Sylwia Przytuła- dr nauk ekonomicznych w zakresie o zarządzaniu, adiunkt w Katedrze Zarządzania Kadrami Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu. Zainteresowania badawcze i naukowe dotyczą międzynarodowej kadry menedżerskiej oraz różnic kulturowych w zarządzaniu globalnym, a także psychologii zarządzania. Członek SIETAR Polska(Society for Intercultural Education, Training and Research). Autorka i współautorka kilkudziesięciu publikacji naukowych w języku polskim i angielskim (m.in. Pozyskiwanie menedżerów do przedsiębiorstw międzynarodowych, Oficyna a Wolters Kluwer, Kraków, 2007 oraz  Psychologia zarządzania. Wybrane zagadnienia, Wyd.UE, Wrocław, 2008). Otrzymała liczne wyróżnienia za osiągnięcia w pracy naukowej (m.in I nagrodę w Konkursie Nagród Naukowych TNOiK im. prof. K.Adamieckiego za współautorstwo monografii pt. Zarządzanie kadrą menedżerską w organizacjach międzynarodowych w Polsce, red.T.Listwan, M.Stor oraz Indywidualne Nagrody Rektora UE we Wrocławiu za osiągnięcia w pracy naukowo-badawczej. Wykłada w języku polskim i angielskim. Uczestniczka wielu zagranicznych staży (m.in. International College Program, Orlando, USA) i konferencji oraz licznych wizyt studyjnych dla wykładowców m.in. w Erasmus University (Holandia), Aalborg University (Dania), University of Cagliari (Sardynia). 

RECENZJE WYDAWNICZE - International Managment Issues

Książka: Małgorzata  Rozkwitalska  "International Managment Issues." 2012

Książkę rekomenduję ekspertom międzykulturowym, którzy przygotowują szkolenia dla firm międzynarodowych.  

Główne opracowane tematy to m.in. zarządzanie międzykulturowe, zarządzanie barierami w zarządzaniu międzykulturowymi, komunikacja międzykulturowa oraz zarządzanie zespołem wielokulturowym. 

Analizy autorów poszczególnych rozdziałów przedstawiają kluczowe zagadnienia, które można użyć w konstruowaniu programu szkoleniowego. Jeśli przygotowujemy warsztat z podstawowych pojęć zarządzania międzykulturowego możemy wykorzystać takie elementy jak opisany związek kultury z zarządzaniem, dwa modele  kultury - Model Góry Lodowej i Model Cebuli oraz trzy Poziomy Programowania Mentalnego w kontekście kultury, który obejmuje osobowość, kulturę i ludzką naturę. 

Średniozaawansowany warsztat międzykulturowy w którym pracujemy nad stylami zachowań pracowników w różnych krajach może być oparty o praktycznie opracowane wymiarów kulturowych z projektu GLOBE. Zostały przyporządkowane do poszczególnych zachowań pracowników w organizacji międzykulturowej wraz z specyficznymi krajowymi przykładami. Asertywność ujęto jako jeden z wymiarów kulturowych, który zawiera trzy komponenty - styl rozwiązywania konfliktów, styl kierowania oraz relacje międzyludzkie. Ilustruje to przykład Amerykanów, którzy preferują rywalizację jako styl rozwiązywania konfliktów i lubią konfrontować się z innymi oraz Japończycy, którzy unikają stylu bezpośredniego w rozwiązywaniu konfliktów, czasami ignorują problem żeby nie zakłócić harmonii.  

Dla zaawansowanych uczestników szkoleń, którzy są liderami w zespołach międzykulturowych warto wziąć pod lupę podejście V.Pucik, który definiuje kompetencję międzykulturową poprzez cztery wymiary inteligencji kulturowej (CQ) – metapoznawczy, poznawczy, motywacyjny i behawioralny. P.C. Earley  i E. Mosakowski opracowali typologię sześciu profili menedżerów w oparciu o te cztery podejścia do CQ – regionalny (provincial), analityczny (analyst), naturalny (natural), ambasador (ambasador), naśladowczy (mimic) oraz kamleon (chameleon).  

Zachęcam do czytania i stosowania w praktyce. 

Tłumaczenie i opracowanie zagadnień z języka angielskiego – 

Anna Salomea Kubica  

Anna Salomea Kubica - Facylitator, trener, coach międzykulturowy. Patrzy na rzeczywistość z wielu perspektyw – komparatysty, podróżnika, lidera, wizjonera, menedżera kultury, artysty. Specjalizuje się w pracy z organizacjami, które realizują projekty międzynarodowe oraz z zespołami międzynarodowymi. Wspiera rozwój osób indywidualnych, które pracują i żyją w środowisku wielokulturowym. Posiada 10 letnie doświadczenie we współpracy z NGOs, 5 letnie doświadczenie w środowisku międzynarodowym. Ukończyła Szkołę Trenerów (96h), Szkołę Coachów (128h) oraz kursy doszkalające z kompetencji międzykulturowej – Intercultural Conflict Style Inwetory, Cultural Detective, Developig Intercultural Training Skills i inne. Publikuje teksty o innowacyjnych rozwiązaniach w Poradniku dla Instytucji Kultury oraz na Portalu Polskich Menedżerów Kultury. Uczestniczy w aktywnym budowaniu relacji z ekspertami i praktykami międzykulturowymi w sieci SIETAR – Society for Intercultural Education, Training and Research. 

RECENZJE FILMOWE - Alphabet

One of the films of the 11th edition of PLANETE+ DOC FILM FESTIVAL, which took place in Warsaw, Wroclaw and 20 venues in Poland between the 9^th and 18^th of May, was Alphabet by the director Erwin Wagenhofer.

Wagenhofer is an Austrian freelance filmmaker and writer and it’s known for addressing controversial topics in his movies, being 

Alphabet the third movie in his documentary trilogy on the current state of economic affairs. His 2005 film We Feed The World explored the origins of mass produced food; Let’s Make Money (2008) investigated the development and elitism in the global financial system; and 2013’s Alphabet looks at how education determines how we perceive the world and our role in it.

This documentary, rather than a critique to schools, wants to call attention to the way we bring our children into this world and how the education system, killing their creativity and imagination, deprives them the opportunity to grow in a happy and healthy way and to develop their full human potential.

The film begins by showing the lives of students in a school in China. Here, one can witness what is perhaps the educational system that most promotes competition and quantitative results. We can follow a young boy’s daily life and be faced with the hard reality that there is no place or space for these children to live and to be exactly what they are: children. Chinese schools promote the market-thinking of the school system and ‘study hard’ is the motto not only in school but also at home; there is a lot of pressure to be the best and the recognition and validation from one’s family is measured by the medals and schools prizes. So, not only are these kids being brought up to be highly skilled, equipped and competitive robots to frame the capitalist system of society but also getting the message, at school and at home, that emotions, dreams, imagination, creativity and playing have no meaning or importance in one’s life if, of course, one wants to ‘be somebody’.  Their childhood is stolen in order to make them emotionally unstable and unhappy adults.

It is also documented on the movie, some longitudinal investigations and studies that confirm that people lose their capacity for “divergent thinking” over time because of standardized education. With the multiple choice questions and the modern teaching method, we are told that there is only one possible answer, we are not encourage to investigate or to have divergent-thinking neither is our curiosity or creativity incited, leaving us with no idea of what we want and what we are actually capable of doing. And, not only is the system designed to make us all equal, like sheep in a herd, but also leaves behind anyone who is deemed inadequate, like Pablo Pineda - the first student with Down syndrome to graduate from university – and a young German security guard - who (according to society parameters) didn’t succeed and is routed into dead-end jobs feeling completely outcasted from society – both portrayed in the documentary.

On the other hand, we can see successful stories of people who haven’t been brought up inside the educational school system and whose lives were guided by non-formal education methods. We can hear the teachings of German brain researcher Gerald Hüther and the French creative educator Arno Stern, who defend that playing is the best way to learn. They show how we systematically destroy the capacity of imagination in our children and in ourselves because of this social and economic system where everyone is fighting against everyone, propelled by the fundamentals of hard work, competition and performance, imposed by this same system.

The teaching through non-formal education gives you the space and the time to find out what is your talent, what you’re good at, and gives you the opportunity to develop those skills. At the same time, not only does not neglect the emotional and most intrinsic aspects of your self-development but it’s actually a very important tool in one’s establishment as a social being belonging in to a society.

It is known that people do things best when they do the things they love. It is also known that great inventions and discoveries come from playing, from investigating, from trial and error, and all these propelled by creative thinking. So why do we keep this the capitalist agenda of modern education squelching our children's capacity for imagination, creativity and independent thought?

Like Erwin Wagenhofer says: “we’re like spring flowers; if we have the right conditions, we can bloom”.

                                                                                                                                                     Catarina Amaral 

RECENZJE WYDAWNICZE- Geografia myślenia – dlaczego ludzie Zachodu i Wschodu myślą inaczej.

Książka Richard E. Nisbett „Geografia myślenia – dlaczego ludzie Zachodu i Wschodu myślą inaczej." 2003.

Cytat z dialogu między autorem książki a  studentem z Chin wyraża jej credo: „Różnica między tobą a mną polega na tym, że dla mnie świat jest kołem, a dla ciebie – linią.” Ponad 1 miliard mieszkańców współczesnego świata twierdzi, że jego spuścizna intelektualna pochodzi ze starożytnej Grecji. Ponad 2 miliardy to spadkobiercy starożytnej tradycji myśli chińskiej. Całkiem odmienne systemy percepcji myślenia autor uzasadnia na różne sposoby.  Lektura książki jest bogatym źródłem przykładów i narzędzi, które można zastosować podczas warsztatów z: postrzegania kultury Zachodu i Wschodu, różnic kulturowych Zachodu i Wschodu, percepcji i sposobów myślenia ludzi Zachodu i Wschodu, wymiarów kultury takich jak np. zależność cz współzależność, stabilność czy zmiany,  stylów konfliktu i negocjacji, podejścia holistycznego a podejścia analitycznego, percepcji świata obiektów a świata relacji. Autor podaje przykłady analizując kulturę, tradycje, filozofię, sposoby myślenia i percepcji mieszkańców Chin, Korei  i Japonii, przedstawicieli kultury europejskiej oraz przedstawicieli kultury amerykańskiej pochodzenia europejskiego i azjatyckiego. 

                                                                                          Anna Salomea Kubica- Majka